Blog

Rest in Felt in het Haarlems Dagblad

Afgelopen zaterdag stond Rest in Felt in het Haarlems Dagblad. Vooral de wadedeken en persoonlijke rouw verwerkt in vilt, krijgt bijzondere aandacht. Een halve pagina met mooie foto gemaakt door Paul Vreeker van United Photos complimenteren het geheel.

Hoe blij ik hiermee ben hoef ik natuurlijk niet uit te leggen. Een mooiere voorbereiding op de uitvaartbeurs van 25 oktober a.s. in de Bavokerk, in Haarlem, kan ik niet krijgen. Allen van harte welkom!

Schelpen wade-deken met gedicht

 

DE ZEE

Als ik doodga, laat me dan ontwaken in de zee van het grote onbewuste

waar ik zal rusten van het aardse bestaan.

Als ik dood ben,

laat me dan ontwaken in de zee.

Meegenomen door schelpen

naar donkere diepten en stille wonderen,

waar ik één ben met alles en de eeuwigheid mij zachtjes wiegt.

Kunst & Cultuurroute Paradepaadje 2015 Friesland

Tijdens de kunst& Cultuurroute Paradepaadje 2015 van 27 t/m 30 augustus heb ik een prachtige locatie toegewezen gekregen in de Romaanse kerk in Bozum, waar ik mijn wades en andere uitvaartproducten tentoon zal stellen.

Vorig jaar ontmoette ik Petra Dijkstra, de bevlogen vrouw die achter de organisatie van Paradepaadje 2015 staat. Ik vertelde haar wat ik deed en spontaan vroeg ze of  ik mee wilde doen.

Ik voelde me vereerd. Startend met mijn bedrijf als viltster van uitvaartproducten voel ik mij meer ambachtsvrouw dan kunstenaar. Nou ja, ik voel me wel kunstenaar in het luisteren naar de mens die een wade wil. Ik voel de emotie aan en weet hoe ik deze in vilt kan vertalen. De essentie van mijn werk is niet dat het mooi moet zijn, maar dat het harten raakt, verzacht, troost, verheft en vooral dat het persoonlijk is. De persoon  voor wie mijn wade,  sieraad of urn is moet zich er meteen vertrouwd mee voelen.  Ze is geslaagd als de opdrachtgever zegt: ‘Dit ben ik!’

Naast het tentoonstellen van mijn de gevilte items, voel ik het ook als een uitdaging om de dood uit de taboe sfeer te halen.

De dood niet bespreekbaar maken is,  alsof je de winter uit de seizoenen schrapt. Het ontkennen of vermijden van het onderwerp  zorgt er ook voor dat het leven oppervlakkiger geleefd en beleeft wordt. Bewust zijn van de dood betekent ook dat je bewust leeft.  Dat is een hele  kunst. Dan ben je een levenskunstenaar.  Dat kun je niet tentoonstellen. Dat kun je alleen maar zijn.

Inmiddels in de kunstroute al begonnen. Morgen is het alweer 29 augustus. Gisteren was er genoeg belangstelling maar vandaag was het een komen en gaan van geïnteresseerden. Ik heb genoten van alle goede gesprekken. Het blijft lekker weer en het weekend is begonnen. Ik hoop dat het morgen ook zo’n fijne dag wordt.

Het Babygrafmandje

Het babygrafmandje is af! Tevreden streel ik de zachte krulletjes van het Wensleydale schaap. Mijn ogen gaan nog eenmaal langs de kleine vilten balletjes die samen met de lussen van het deksel de sluiting van de mand vormen. Zo had ik het mij precies voorgesteld. Het moest zacht, troostend en omhullend zijn. Alles wat de boreling toekomt en wat ouders zo graag aan hun kindje geven. Het sluiten van de mand kan  een ritueel zijn voor de ouders, broertjes en zusjes. Ook grootouders zouden hier aan mee kunnen doen. Het sluiten van een kist of mand is definitief. Het is de laatste keer dat je het dierbare gezichtje ziet. Dat roept diepe emoties op.

‘Hoe was het voor jou om dit mandje te maken?’ Vroeg Jan Willem, mijn partner, mij. Hij doelde op het feit, dat ik zelf lang geleden mijn zoontje vlak na de geboorte verloren heb.

Tijdens het maken van de mand was ik met het technische deel van het vilten bezig dat me dwong om gefocust te blijven. Als je begint met een viltproject dan moet je aanvankelijk zacht met de gelegde wol omgaan. ‘Streel het lam,’ noem ik deze fase. Ik vind dat altijd een prettig moment omdat ik onthaast, goed kan voelen hoe de wol onder mijn handen langzaam maar zeker steviger wordt en ik opga in wat ik doe. Tijdens het ‘strelen van het lam’  dacht ik onvermijdelijk aan het kindje waar dit mandje eventueel voor zou zijn. Ik dacht aan de ouders en voelde lichte onmacht over het feit dat ik niet kan voorkomen dat ouders hun kindje verliezen. Maar ik voelde me ook blij over de mogelijkheid dat dit babygrafmandje iets zou kunnen verzachten van het verdriet tijdens het afscheid van het kleine mensje.

 

Babygrafmande

Babygrafmandje

detail babygrafmandje

detail vilten bloem babygrafmandje

Babygrafmandje


 

 

Rest in Felt op de Weversmarkt Hoorn 2015

Op de Weversmarkt in Hoorn kreeg ik veel complimenten voor de lijkwade, die ik op de baar van  Mythe Mandenmakerij had gelegd  en het kindergrafmandje die ik op de marktkraam had uitgestald.

‘ Zo wil ik ook wel begraven worden!’ of ‘ Wat mooi om onder zo veel persoonlijke aandacht te liggen!’ Waren opmerkingen die ik meer dan eens hoorde.  Daar werd ik blij van, want dat is nu precies de essentie van de producten die ik maak. Ik wil de nadruk leggen op het geleefde leven. Op de passie of liefde van iemand voor iets of iemand.

‘Hoeveel kost zo’n lijkwade?’ De bloemenlijkwade die op de site te zien is, komt incl. BTW rond de 3000.- euro. Die is dan ook heel speciaal met de 3D elementen er in verwerkt. Je kunt wel nagaan dat er heel wat werkuren inzitten.  Maar indien je een kleiner budget hebt, kun je kiezen voor een wade deken t. Je wordt dan in een katoenen, linnen of flanellen doek gewikkeld maar toegedekt met een wade deken. Deze wordt niet mee-gecremeerd. of -begraven, maar teruggeven aan de nabestaanden en kan dan de functie van herinneringsdoek of troostdeken krijgen. Daar voelden veel mensen voor merkte ik aan de reacties!

Hoewel het voornamelijk vrouwen waren die bij de kraam stonden en het dialoog aangingen, waren er ook mannen die onder de indruk waren en zeiden dat ze er ook wel voor voelden om een wade voor hun uitvaart te kiezen. ‘ Maar hoe kan ik mijn wensen vastleggen?’ was een vraag.  Je kunt contact opnemen met een uitvaartverzorger naar keuze en je wensen-lijst daar bespreken. Dit kun je ieder jaar weer bijstellen als je wilt. Zelf heb ik een wensen-boekje van de uitvaartverzorgster gekregen. Ook heb ik al veel met mijn kinderen en man besproken. Zo wilde ik een aantal jaren geleden nog dat mijn zoons mijn kist zouden maken. Maar nu hoop ik dat ze mijn baar willen timmeren. De wade maak ik binnenkort zelf. We weten immers nooit wanneer onze laatste dag aanbreekt.

weversmarkt 2015

Lijkwade voor mijn moeder

Lijkwade voor mijn moeder

Mijn moeder van 84 vroeg mij haar lijkwade te vilten. “ wanneer ik een kist zie en bedenk dat ik daar in zal liggen, dan krijg ik het zó benauwd.” Het idee dat emoties na de dood nog doorwerken of voelbaar zijn is niet zo ongewoon. We kunnen ons immers geen voorstelling van maken hoe het is om werkelijk dood te zijn. Daarom maken we keuzes vanuit de emotionele perceptie van de levende. Wordt het een crematie of begrafenis? Een kist of lijkwade? Kiezen we voor simpel of groots? Alles is mogelijk in deze tijd waarin we zelf invulling mogen geven aan onze uitvaart.

Waar ga je heen als je dood bent?

Op haar zevende was ze bijna verdronken. In het toestand van bewusteloosheid zag ze een prachtig veld met bloemen van allerlei kleuren. We hadden een klein gesprekje over haar gevoelens van toen en nu. Zou ze daar na haar overlijden naar toe gaan? “ Dat zou fijn zijn!” zei ze.

Het maken van de wade.

Ik besloot een lijkwade te maken met bloemen. Veel bloemen! Als je er naar kijkt, wil ik dat je het gevoel krijgt dat je zo in dat bloemenveld kunt lopen. Dat de bloemen tastbaar zijn en vooral kleurrijk. Ik heb bloemen gekozen die verbonden zijn aan een herinnering. Zoals de paarse winde of de zonnebloem. Ook zijn er bloemen die een symbolische zeggingskracht hebben. Ik heb nog een lapje roze kant, waarvan mijn moeder, lang geleden, een blouse heeft gemaakt voor zichzelf. Met wat zijde en wol maak ik daar een hortensiabloem van.

Een gevoel van vrede en liefde

Ik voel me verbonden met haar tijdens het schikken van de bloemen en vilten. Na een paar weken is haar lijkwade

voltooid. Ze is blij en geëmotioneerd. ‘ Wat is het mooi en het ziet er zo vrolijk uit. Ik zou het als deken willen gebruiken!’ Ze houdt van kleur en vreugde. Er worden al genoeg tranen vergoten in het leven. Ik wil zo graag dat ze met een gevoel van vrede en liefde deze aarde verlaat.

 

 

Twee kleine urnen

Ze horen bij elkaar maar kunnen ook afzonderlijk gebruikt worden. Ik wilde deze keer kleine urnen maken waar in de ene, een hand vol as bewaard kan worden en in de ander kleine briefjes aan je dierbare. Het eerste jaar na het overlijden van een dierbare zit immers vol herinneringen en bijzondere data dat de overledene nog bij ons was.

De feestdagen zijn vol gemis en voelen leeg en rauw. De andere dagen zijn vol nieuwe ervaringen die nu zonder je dierbare beleefd worden. Dat moet wennen. Dat heeft rouwverwerking en tijd nodig.

Tijdens het creëren van de urnen wilde ik gebruik maken van symbolen die zeggingskracht en troost geven aan de nabestaande. Een symbool is een vorm die een afgesproken betekenis heeft.

Het Paardenhaar

In de Griekse mythologie zijn het de witte paarden die de zon ( het leven) langs zijn hemelbaan trekken, terwijl het in de oeroude Germaanse vertelling van de Erlkönig drager is van de dood. Vóór in de Bijbel wordt Elia door een wagen met vurige paarden ten hemel opgenomen, terwijl in het laatste Bijbelboek van de Openbaring of Apocalyps vier vale paarden dood en verder brengen op de door het kwaad aangetaste aarde. In de Germaanse mythologie verenigt Donar op zijn paard Sleipnir beide krachten in zich: hij brengt vruchtbaarheid en dood. Ook de Islam kent het paard als mythisch rijdier waarop de profeet Mohammed een nachtelijke hemelreis (‘isra wami’raj) heeft gemaakt. Volgens de Koran (17:1).

De Spiraal

Draagt de betekenis van het leven, het loslaten en weer geboren worden. De spiraal vinden we terug in vele bestaansvormen, bijvoorbeeld in schelpsoorten, ons DNA enz. Het is een oervorm die velen heeft geïnspireerd.

De kiezels

Het ‘stenen volk’ Sommige Noord Amerikaanse Indianen stammen geloven dat het leven overal in vertegenwoordigt is. Ook in stenen. In deze urn vertegenwoordigen ze ‘ moeder aarde.’ De aarde die wij als mens gedurende het leven bewonen.